Eşmerkezli Fıtrat Entegrasyonu Modeli
İnsan, doğduğu anda üzerine her şeyin yazılabileceği “boş bir levha” mıdır; yoksa üzeri zamanla tozlanmış, keşfedilmeyi bekleyen kadim bir “hazine” mi? Modern psikolojinin analitik yaklaşımı ile kadim irfanın derinliğini birleştiren bu model, ahlaki gelişimi düz bir çizgiden çıkarıp geometrik ve matematiksel bir yolculuğa dönüştürüyor. Egonun en katı halinden, sonsuz birliğe uzanan bu sarmal yolculuğun haritasını…
TÜRK RUHUNUN PSİKOHİSTORYASI
“Biz”den “Ben”e Geçişin Travmatik Anatomisi Türk toplumunu bir birey olarak kabul edip psikolojik bir analize tabi tuttuğumuzda, karşımıza çıkan klinik tablo muhtemelen şu olurdu: “Güvenli Bağlanma” zemininden kopmuş, “Kaygılı ve Kaçıngan” bir bağlanma modeline savrulmuş, akut bir kimlik difüzyonu yaşayan travmatize bir bünye. Tarih kitapları bize savaşları, antlaşmaları ve sınır değişikliklerini anlatır ancak toplumların ruhsal…
Kalp Merkezli İnsan Modeli
Yıllarını ruh sağlığına adamış bir hekim olarak, Kur’an-ı Kerim’i her okuduğumda dikkatimi en çok celbeden kavram “kalp” olmuştur. Akleden kalp, mühürlenmiş kalp, sağlam kalp gibi ifadeler zihnimde yer etse de bunların bilimsel karşılığını tam olarak idrak etmek her zaman kolay değildi. Ancak yaptığım araştırmalar ve ulaştığım sonuçlar, beni büyük bir hayrete düşürdü. Peygamberimizin duasıyla, “Rabbim!…
Kadın Susarsa Ne Olur?
Bir önceki yazımda, kadın ve erkek beyninin donanımsal farklarını; “düz” ve “karmaşık” etiketlerinin çok ötesindeki nöral mimariyi masaya yatırmıştık. Peki, elimizdeki bu bilgiyle şimdi ne yapacağız? Masanın üzerine serdiğimiz bu karmaşık beyin haritaları, akşam yemeğindeki o gergin sessizliği bozmaya ya da patlamak üzere olan bir tartışmayı dindirmeye nasıl yarayacak? Bir psikiyatrist olarak şunu net bir…
Kadınlar Neden Susmaz?
Dost meclislerinin o koyu sohbetlerinde, keyifli akşam yemeklerinde ya da terapi odasındaki o gergin sessizlik anlarında sahne hep aynıdır. Ne zaman bir iletişim kopukluğu masaya yatırılsa, ortamdaki erkeklerden biri, sanki insanlık tarihinin en eski savunma mekanizmasını çalıştırırcasına o meşhur cümleyi kurar: “Hocam valla biz erkekler düzüz. Bizim aklımız, kadınlar gibi kırk tilkiyi kuyrukları birbirine değmeden…
Bütünleşik Rüyâ Teorisinin Temelleri
Modern psikiyatri ve sinirbilim disiplinleri, insan zihnini ve bilincini incelerken, metodolojik bir zorunluluk olarak materyalist bir çerçeveye yaslanmakta, bu durum ise insan varoluşunun çok katmanlı yapısını kaçınılmaz olarak biyolojik determinizme indirgemektedir. Özellikle rüya gibi fenomenolojik açıdan zengin ve karmaşık bir deneyim alanı, bu pozitivist mercek altında genellikle “günlük hafıza kalıntılarının konsolidasyonu”, “sinaptik homeostazın sağlanması” veya…
Bir İnsanlık Mühendisliği
Tarih sahnesi, nice kudretli komutanın, devrimci ideoloğun ve keskin zekalı filozofun geçit törenine şahitlik etti. Ancak hiçbiri, zamanın ve mekanın sınırlarını aşıp, sözlerini çağlar ötesine bir “rahmet” olarak taşıyamadı. O, sevenlerine veda ederken aslında insanlığa “merhaba” diyen; bugünün modern aklının bazen anlamakta zorlandığı, bazılarının ise o “Tamamlanmış Ahlak”ın izinden gitmeyi çağ dışılık sanma gafletine düştüğü…
Beynimizdeki Gizli Seçmen- 2: Nöral Manipülasyona Karşı Savunma Rehberi
Dün paylaştığım “Beynimizdeki Gizli Seçmen” başlıklı yazımdan sonra sizlerden çok kıymetli bir soru aldım: “Hocam, teşhisi koyduk. Beynimizin zaaflarını, amigdalamızın nasıl tetiklendiğini, algoritmaların bizi nasıl avladığını anladık. Peki, biz buna karşı ne yapabiliriz? Nörobilişsel farkındalığımızı artırmanın pratik bir yolu var mı?” Bu soru, aslında demokrasinin en temel sorusudur. Çünkü manipülasyona karşı en güçlü savunma hattı…
Beynimizdeki Gizli Seçmen
Geçtiğimiz günlerde 3. Politik Psikoloji Sempozyumu’nda sunduğum “Bilinçdışı Oy, Politik Nöropazarlama ve Demokratik İradenin Yönlendirilmesi” başlıklı çalışmam, aslında hepimizin her gün maruz kaldığı gizli bir kuşatmayı anlatıyor. Çoğumuz sandık başına gittiğimizde, rasyonel bir birey olarak tüm seçenekleri tarttığımızı ve hür irademizle bir karar verdiğimizi düşünürüz. Ancak modern bilim, bu kararın arkasında sandığımızdan çok daha karmaşık,…
İçimizdeki İblis: Psikodinamik Bir Analiz
İnsanlık tarihinin o kadim serüvenine baktığımızda, insanın kendi varoluşuna anlam arama çabasının her zaman bir “öteki” ile yüzleşmeyi doğurduğunu görürüz. Bu yüzleşme, çoğu zaman mutlak bir karşıtlık üzerinden, yani “Şeytan” figürü üzerinden şekillenir. Ancak İslam düşünce geleneğindeki Âdem ile İblis arasındaki bu büyük karşılaşma, sadece teolojik bir anlatı ya da mitolojik bir efsane değildir. Bu…
Bir sorun oluştu. Lütfen sayfayı yenileyin ve/veya tekrar deneyin.
Blogumu Takip Edin
Yeni içerik doğrudan gelen kutunuza iletilsin.
Mâna 